تئوری وبلن در مورد مصرف گرایی

به نظر وبلن حرمت نفس همان بازتاب حرمتي است که ديگران براي انسان قايل مي شوند در نتيجه اگر شخص به خاطر عدم توفيق در کوشش‌هاي رقابت آميز مورد پسند جامعه چنين حرمتي را بدست نياورد از فقدان حرمت نفس رنج خواهد برد. به نظر وبلن عامل حرمت نفس ثروت است. مصرف چشمگير،  تن آساني چشمگير و نمايش چشم گير نمادهاي بلند پايگي وسايلي هستند که انسان‌ها با آنها مي‌کوشند تا در چشم همسايگان‌شان برتر جلوه کنند. وبلن معتقد است هر طبقه‌اي تا آنجا که مي‌تواند کسب زندگي طبقه بالاتر از خودش را سرمشق نزاکت قرار مي دهد. آنچه که انسان امروزي را به جنبش وا مي دارد دلبستگي او به پس انداز و داد و ستد نيست؛ بلکه ميل به پيشي گرفتن از ديگران او را به تکاپو وا مي‌دارد. در عصر اشراف‌سالاري چشم و هم چشمي منحصر به طبقه  تن آسان واقع در رأس هرم اجتماعي بودند، اما آن نمايش‌ها اکنون سراسر ساختار اجتماعي را فراگرفته اند (کوزر، 1374: 362-361). وبلن از جامعه شناساني است كه اعتقاد دارد مصرف كننده، براي كسب تشخيص، احترام و منزلت اجتماعي مصرف مي‌كند و اين كار از دو طريق فراغت نمايشي و مصرف نمايشي صورت مي گيرد. فراغت نمايشي يكي از راه‌هاي مؤثر نشان دادن ثروت و ادعاي موقعيت اجتماعي است و در جامعه بزرگ، مصرف نمايشي راه كسب احترام در جامعه است، لذا هرچه جامعه بزر گتر مي‌شود، كسب پرستيژ اجتماعي با مصرف زمان و نشان دادن غير مولد كمتر مي‌شود. الگوي وبلن در مورد مصرف بر نوعي هم‌چشمي و رقابت تأكيد دارد. او در تحليل فرد، اين روند را يك طرفه مي‌بيند و از الگوي مصرف به عنوان ابزاري براي ارزيابي روند تغييرات اجتماعي استفاده كرد.

ادامه دارد